Hôm nay, vào Ngày Trái Đất, Thỏa thuận khu vực về tiếp cận thông tin, sự tham gia của công chúng và công lý trong các vấn đề môi trường ở Mỹ Latinh và Caribe, thường được gọi là “Thỏa thuận Escazú”, có hiệu lực.
Thỏa thuận này là một bước tiến lớn hướng tới việc đào sâu nền dân chủ xã hội-môi trường và đạt được sự phát triển bền vững, có sự tham gia và công bằng trong khu vực. Đây không chỉ là hiệp ước môi trường khu vực đầu tiên kết hợp các điều khoản cụ thể bảo vệ những người bảo vệ nhân quyền về môi trường mà còn bao gồm các điều khoản cụ thể để thúc đẩy quyền được thông tin, quyền được tham gia và quyền công lý trong các vấn đề về môi trường.
Mỹ Latinh là nơi nguy hiểm nhất cho những người bảo vệ môi trường. Chúng tôi liên tục chứng kiến những vụ ám sát tàn bạo đối với con người, chủ yếu là người bản địa, những người bị nhắm mục tiêu do hành động của họ trong việc bảo vệ đất đai, thiên nhiên, quyền được hưởng một môi trường lành mạnh và các xã hội hiện tại và tương lai. Tại Amazon của Peru, ba nhà lãnh đạo bản địa đã bị ám sát trong ba tuần trong tháng Hai và tháng Ba năm nay: Herasmo García Grau, Yenes Ríos Bonsano và Estela Casaanto Mauricio. Ở Ecuador, Andrés Durazno — người đã đấu tranh chống lại một dự án khai thác mỏ ở Andes — đã bị ám sát vào tháng trước. Ở Mexico, 18 nhà bảo vệ môi trường đã bị giết vào năm 2020. Ở Colombia, hơn 400 người bảo vệ nhân quyền đã bị ám sát giữa 2016 và 2020.

Người dân Chile tham gia biểu tình kêu gọi chính phủ ký Hiệp định Escazú © FIMA
Thỏa thuận này, là kết quả của một quá trình đa phương tập thể kéo dài hơn 5 năm, có tiềm năng trở thành bước ngoặt cho động lực quyền lực trong khu vực. Thỏa thuận cung cấp các công cụ cụ thể cho những người muốn biết về quyền của mình; tìm hiểu thông tin về các quá trình ảnh hưởng đến họ; tích cực tham gia vào các quyết định tác động đến cuộc sống, văn hóa và thiên nhiên của họ; và đảm bảo tiếp cận hiệu quả với công lý và các cơ chế bảo vệ toàn diện.
Bằng cách cho phép mọi người sử dụng Thỏa thuận Escazú, các phương pháp trao quyền pháp lý có thể trao một công cụ mạnh mẽ cho công lý vào tay những người bảo vệ môi trường, các nhóm cơ sở, mạng lưới người bản địa, nông dân và người gốc Phi, các phong trào xã hội và tất cả những người ở tuyến đầu bảo vệ đất đai, sự sống và hành tinh của chúng ta.
Chúng tôi muốn chia sẻ lòng biết ơn sâu sắc nhất và lời chúc mừng đến những người, nhóm và tổ chức — bao gồm nhiều thành viên của Mạng lưới trao quyền pháp lý — đã tham gia vào quá trình này và sẽ tiếp tục làm việc để thực hiện hiệu quả Thỏa thuận. Chúng tôi hy vọng rằng điều này sẽ thúc đẩy một sự thay đổi chuẩn mực ở cấp độ toàn cầu, truyền cảm hứng cho các khu vực khác làm theo các bước này để công lý môi trường trở thành quy tắc chứ không phải là ngoại lệ.